Diş hekimi kontrolünde ve doğru yöntemle yapılan diş beyazlatma, sağlıklı dişlerde mineye kalıcı bir zarar vermez. Beyazlatma jelleri dişin yüzeyini aşındırmaz; minenin içine geçerek renk yapan pigmentleri parçalar. En sık görülen yan etkiler geçici diş hassasiyeti ve hafif diş eti tahrişidir. Bunlar çoğu durumda birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. Asıl risk, kontrolsüz ürünlerden ve evde denenen tariflerden kaynaklanır.
Bu yazıda beyazlatmanın dişe ne yaptığını, olası yan etkileri, yöntemler arasındaki farkları ve kimlerin beyazlatmayı ertelemesi gerektiğini anlatıyoruz.
Diş beyazlatma dişe ne yapar?
Beyazlatma jellerinin etken maddesi genellikle hidrojen peroksit veya karbamid peroksittir. Bu maddeler minenin gözenekli yapısından içeri geçer ve diş dokusunda biriken renkli molekülleri daha küçük, daha açık renkli parçalara ayırır. Sonuçta dişin kendi rengi birkaç ton açılır.
Bu süreçte dişin yüzeyinden madde kaldırılmaz, diş küçülmez ve incelmez. Kaplama veya lamina gibi işlemlerden farklı olarak diş dokusuna dokunulmaz. Dişlerdeki renk değişikliğinin nedenlerini dişlerde sararma yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Olası yan etkiler nelerdir?
Diş hassasiyeti
Beyazlatma sırasında ve sonrasındaki birkaç günde soğuğa veya sıcağa karşı hassasiyet sık görülen bir durumdur. Bunun nedeni, jelin dişin iç katmanına kadar ulaşan küçük kanalcıklardan geçerek sinire yakın bölgeyi geçici olarak uyarmasıdır. Hassasiyet genellikle 1–3 gün içinde azalır. Hekim gerekirse hassasiyet giderici jel veya florürlü uygulama önerebilir.
Beyazlatmadan önce de dişleri hassas olan kişilerin bunu hekime söylemesi önemlidir. Hassasiyetin nedenleri ve tedavisi için diş hassasiyeti sayfamıza bakabilirsiniz.
Diş eti tahrişi
Jel diş etine temas ederse diş etinde geçici beyazlama, yanma veya hafif sızlama olabilir. Ofis tipi beyazlatmada diş etleri özel bir koruyucuyla kapatıldığı için bu risk düşüktür. Ev tipi beyazlatmada ise plağın iyi oturması ve fazla jel konmaması tahrişi büyük ölçüde önler.
Mine yüzeyi
Doğru konsantrasyonda ve önerilen sürede kullanılan jeller minenin yapısını kalıcı olarak bozmaz. Ancak çok sık tekrarlanan, süresi aşılan veya içeriği belirsiz ürünlerle yapılan uygulamalar minede pürüzlülük ve artan hassasiyet gibi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle beyazlatmanın sıklığı ve süresi hekimle birlikte planlanmalıdır.
Ofis tipi ve ev tipi beyazlatma arasındaki farklar
Ofis tipi beyazlatma
Ofis tipi beyazlatma klinikte, tek seansta yapılır. Önce diş etleri korunur, ardından daha yüksek konsantrasyonlu jel dişlere sürülür. İşlem genellikle bir saat civarında sürer ve sonuç aynı gün görülür. Hekim tüm süreci kontrol ettiği için jelin diş etine taşması ve süre aşımı gibi riskler en aza iner.
Ev tipi beyazlatma
Ev tipi beyazlatmada kişinin ağzından ölçü alınır ve ona özel şeffaf plaklar hazırlanır. Daha düşük konsantrasyonlu jel bu plaklara konur ve hekimin belirlediği süre boyunca, genellikle 1–2 hafta, her gün birkaç saat veya gece boyunca takılır. Sonuç daha yavaş gelir, ancak hassasiyet çoğu zaman daha hafif seyreder.
Ev tipi beyazlatma, marketten alınan hazır plaklarla aynı şey değildir. Hazır plaklar ağza tam oturmadığı için jel diş etine taşabilir ve renk düzensiz açılabilir. Her iki yöntemin aşamalarını diş beyazlatma sayfamızda bulabilirsiniz.
Evde denenen tarifler neden risklidir?
İnternette sık önerilen karbonat, limon, sirke ve aktif kömür gibi yöntemler dişleri beyazlatmaz; bazıları dişe gerçekten zarar verebilir.
- Karbonat: Aşındırıcı bir tozdur. Düzenli ve sert şekilde kullanıldığında yüzeydeki lekeleri bir miktar alabilir, ancak zamanla mineyi aşındırır ve hassasiyeti artırır.
- Limon ve sirke: Asitlidir. Mineyi yumuşatır ve kalıcı mine kaybına yol açabilir. Özellikle karbonatla karıştırılıp fırçalandığında zarar daha da artar.
- Aktif kömür: Pürüzlü yapısı nedeniyle mineyi aşındırabilir. Diş eti kenarlarında ve dolgu sınırlarında birikerek koyu çizgiler bırakabilir.
Aşınan mine geri gelmez. Mine inceldikçe altındaki sarımsı katman daha fazla görünür hâle gelir ve dişler beklenenin aksine daha sarı görünmeye başlar.
Dişlerdeki koyuluğun bir kısmı ise aslında diş taşı ve yüzey lekesidir. Bu lekeler beyazlatmaya gerek kalmadan diş taşı temizliği ile büyük ölçüde giderilebilir. Bu nedenle beyazlatmadan önce genellikle bir temizlik yapılması önerilir.
Kaplama ve dolgular beyazlar mı?
Beyazlatma yalnızca doğal diş dokusunda etkilidir. Kompozit dolgular, porselen veya zirkonyum kaplamalar ve laminalar beyazlatma jelinden etkilenmez ve renk değiştirmez. Bu yüzden ön dişlerinde dolgu veya kaplama bulunan kişilerde beyazlatma sonrasında doğal dişler ile restorasyonlar arasında renk farkı oluşabilir.
Böyle bir durumda genellikle önce beyazlatma yapılır. Dişlerin rengi oturduktan sonra, gerekiyorsa eski dolgular yeni renge uygun şekilde yenilenir. Bu planlamanın tedavi öncesinde yapılması, sonradan oluşabilecek renk uyumsuzluğunu önler.
Diş beyazlatma kimlere önerilmez?
Beyazlatma herkes için uygun değildir. Aşağıdaki durumlarda işlem ertelenir veya farklı bir yöntem önerilir:
- Hamilelik ve emzirme dönemi: Bu dönemde beyazlatmanın güvenliğine dair yeterli veri bulunmadığı için işlem genellikle bu süre bitene kadar ertelenir.
- Çocuklar ve erken ergenlik dönemindeki gençler: Dişlerin sinir boşluğu geniş olduğu için hassasiyet riski daha yüksektir. Beyazlatma çoğu durumda kalıcı dişlerin gelişimi tamamlandıktan sonra değerlendirilir.
- Tedavi edilmemiş çürük veya açıkta kalan kök yüzeyi: Jel çürük bölgeden dişin içine geçerek ağrıya neden olabilir. Önce çürükler tedavi edilmelidir.
- Aktif diş eti hastalığı: İltihaplı diş eti jele karşı daha fazla tepki verir. Diş eti tedavisi beyazlatmadan önce tamamlanmalıdır.
- İleri derecede hassas dişler: Hassasiyetin nedeni bulunup tedavi edilmeden beyazlatma yapılması önerilmez.
Diş beyazlatma ne sıklıkla yapılabilir?
Beyazlatmanın etkisi kişiden kişiye değişir ve genellikle birkaç ay ile birkaç yıl arasında kalıcı olur. Kahve, çay ve sigara tüketimi rengin daha hızlı geri dönmesine yol açar. Rengin korunması için hekimin uygun gördüğü aralıklarla ev tipi plaklarla kısa tazeleme uygulamaları yapılabilir.
Tam bir beyazlatma işleminin sık aralıklarla tekrarlanması önerilmez. Çoğu durumda yılda bir kezden daha sık tam beyazlatma gerekmez. Çorlu’daki kliniğimizde de tekrar beyazlatma kararı, dişlerin mevcut rengi ve hassasiyet durumu muayenede değerlendirildikten sonra verilir.
Beyazlatma sonrasında nelere dikkat edilmeli?
Beyazlatmadan sonraki ilk 48 saatte dişler renk veren maddeleri daha kolay emer. Bu sürede şunlara dikkat etmek sonucun korunmasına yardımcı olur:
- Kahve, çay, kola, kırmızı şarap ve vişne suyu gibi koyu renkli içeceklerden kaçının.
- Salça, soya sosu, köri ve pancar gibi renkli yiyecekleri tüketmeyin.
- Sigara kullanmayın.
- Çok sıcak ve çok soğuk yiyecek ve içecekler hassasiyeti artırabileceği için bunları ılık tüketin.
- Limonata ve asitli içecekler gibi mineyi yumuşatan ürünleri sınırlayın.
Bu süreçte süt, yoğurt, beyaz peynir, pirinç, makarna, tavuk ve beyaz balık gibi açık renkli besinler tercih edilebilir.
Sık sorulan sorular
Diş beyazlatma mineyi inceltir mi?
Hekim kontrolünde ve doğru konsantrasyonla yapılan beyazlatma mineyi inceltmez. Jel dişin yüzeyini aşındırmaz, yalnızca renk yapan pigmentleri parçalar. Mine kaybı daha çok karbonat, limon ve aktif kömür gibi aşındırıcı veya asitli yöntemlerle görülür.
Beyazlatma sonrası hassasiyet ne kadar sürer?
Hassasiyet çoğu durumda 1–3 gün içinde azalır ve kendiliğinden geçer. Bu sürede hassas dişler için üretilmiş bir diş macunu kullanmak ve çok soğuk ya da sıcak yiyeceklerden kaçınmak rahatlatır. Hassasiyet daha uzun sürerse hekime başvurulmalıdır.
Diş beyazlatma ağrılı mı?
İşlem sırasında ağrı beklenmez. Bazı kişilerde işlem sırasında veya sonrasında kısa süreli sızlama hissedilebilir. Bu his genellikle geçicidir ve dişe kalıcı bir zarar verildiği anlamına gelmez.
Beyazlatma diş etine zarar verir mi?
Jel diş etine temas ettiğinde geçici beyazlama veya yanma olabilir. Bu durum genellikle birkaç saat ile birkaç gün içinde geçer. Klinikte diş etleri koruyucuyla kapatıldığı için bu risk düşüktür.
Kanal tedavili diş beyazlar mı?
Kanal tedavisi görmüş dişler zamanla içten koyulaşabilir ve dıştan yapılan beyazlatmaya yeterli yanıt vermeyebilir. Bu dişler için dişin içinden yapılan farklı bir beyazlatma yöntemi veya estetik bir restorasyon değerlendirilebilir.
Diş macunları dişleri beyazlatır mı?
Beyazlatıcı diş macunları çoğunlukla yüzeydeki lekeleri azaltır; dişin kendi rengini belirgin şekilde açmaz. Aşındırıcılığı yüksek olan macunların uzun süre kullanılması mineyi yıpratabileceği için seçim yapılırken dikkatli olunmalıdır.
