Diş kaplamalarının ne kadar süre kullanılabileceği kişiden kişiye değişir ve kesin bir süre vermek mümkün değildir. Zirkonyum, e.max ya da porselen kaplamalar iyi bakıldığında çoğu durumda uzun yıllar kullanılabilir; ancak bu süreyi belirleyen asıl etkenler genellikle malzemeden çok ağız hijyeni, diş eti sağlığı, düzenli kontroller ve diş sıkma gibi alışkanlıklardır. Kaplamanın yenilenmesi gerekip gerekmediğine, muayene ve gerekirse röntgen sonrasında diş hekiminiz karar verir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Kendi kaplamalarınızla ilgili bir şikâyetiniz varsa diş hekiminize danışmanızı öneririz.
Kaplamanın kullanım süresini neler etkiler?
Aynı malzemeden yapılmış iki kaplama, iki farklı kişide çok farklı süreler kullanılabilir. Bunun nedeni, kaplamanın ağızdaki koşullardan doğrudan etkilenmesidir. Başlıca etkenler şunlardır:
- Ağız hijyeni: Kaplamanın kendisi çürümez, ancak kaplama ile diş arasındaki kenar bölgesinde plak birikirse alttaki dişte çürük gelişebilir.
- Diş eti sağlığı: Diş eti çekilirse kaplamanın kenarı açığa çıkabilir. Bu hem görünümü hem de kenar bölgesinin temizliğini etkileyebilir.
- Diş sıkma ve gıcırdatma: Özellikle geceleri farkında olmadan yapılan sıkma, kaplamalara ve altındaki dişlere fazladan yük bindirebilir.
- Beslenme alışkanlıkları: Çok sert gıdaları ısırmak, buz çiğnemek ya da paket açmak için dişleri kullanmak kırılma riskini artırabilir.
- Kaplamanın ağızdaki yeri: Arka dişlerdeki kaplamalar çiğneme kuvvetini daha fazla taşır.
- Düzenli kontroller: Küçük sorunlar erken fark edildiğinde çoğu zaman daha basit bir müdahaleyle çözülebilir.
Zirkonyum, lamine ve e.max arasındaki farkları zirkonyum mu, lamina mı, e.max mı yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Hangi belirtilerde kontrole gitmek gerekir?
Aşağıdaki durumlar mutlaka kaplamanın yenilenmesi gerektiği anlamına gelmez. Ancak bunlardan birini fark ederseniz diş hekiminize görünmeniz önerilir:
- Kaplamanın altında ya da çevresinde ağrı, sızı veya sıcak-soğuk hassasiyeti
- Kaplamada çatlak, küçük bir parça kopması ya da yüzeyde pürüzlenme
- Kaplamanın oynaması veya yerinden çıkması
- Kaplama kenarında koyu bir çizgi ya da renk değişikliği
- Kaplamanın çevresinde diş eti kanaması, şişlik veya kötü koku
- Isırırken kaplamanın "yüksek" geldiği hissi
Kaplama yerinden çıktıysa kaplamayı saklayın ve beklemeden diş hekiminizle iletişime geçin. Kaplamayı evde yapıştırıcılarla yerine takmaya çalışmamanızı öneririz.
Kaplama her zaman tamamen yenilenir mi?
Her zaman değil. Sorunun nedenine göre farklı yollar izlenebilir. Örneğin kaplamanın kendisi sağlamsa ve yalnızca yerinden çıkmışsa, alttaki diş uygun durumdaysa yeniden yapıştırılması değerlendirilebilir. Yüzeydeki küçük bir pürüz bazen cilalanarak giderilebilir. Ancak kaplamanın altında çürük geliştiyse, kaplama kırıldıysa ya da kenar uyumu bozulduysa yenilenmesi gündeme gelebilir. Hangi yolun uygun olduğu muayene ve görüntüleme sonrasında belirlenir.
Yenileme sürecinde neler olur?
Kaplama yenilenmesine karar verildiğinde süreç genellikle ilk kaplama yapımına benzer:
- Eski kaplama dikkatlice çıkarılır.
- Alttaki diş incelenir. Çürük varsa temizlenir, gerekirse dolgu ya da kanal tedavisi yapılır.
- Diş yeni kaplamaya göre hazırlanır ve ölçü alınır.
- Hazırlık sürecinde geçici bir kaplama takılabilir.
- Yeni kaplama provadan sonra yerine yapıştırılır.
Alttaki dişin durumu, sürecin uzunluğunu ve izlenecek yolu belirleyen en önemli etkendir.
Kaplamaların ömrünü desteklemek için neler yapılabilir?
- Günde iki kez yumuşak ya da orta sertlikte bir fırçayla fırçalayın.
- Kaplama kenarlarını ve dişler arasını diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin.
- Diş sıkma şikâyetiniz varsa bunu diş hekiminize söyleyin. Gerekli görülürse gece plağı önerilebilir. Ayrıntılar için diş sıkma sayfamıza bakabilirsiniz.
- Sert kabuklu yiyecekleri ön dişlerle kırmaktan, şişe ya da paket açmak için dişleri kullanmaktan kaçının.
- Diş hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrole ve diş taşı temizliğine gidin.
Sık sorulan sorular
Zirkonyum kaplama kaç yıl dayanır?
Kesin bir süre söylemek mümkün değildir. İyi bakıldığında zirkonyum kaplamalar çoğu durumda uzun yıllar kullanılabilir. Süreyi ağız hijyeni, diş eti sağlığı, alışkanlıklar ve düzenli kontroller etkiler. Kendi durumunuzla ilgili değerlendirmeyi diş hekiminiz yapabilir. Zirkonyum hakkında daha fazla bilgi için zirkonyum diş kaplama sayfamıza bakabilirsiniz.
E.max kaplamanın ömrü ne kadardır?
E.max kaplamalar da iyi ağız bakımı ve düzenli kontrollerle çoğu hastada uzun yıllar kullanılabilir. Ömrü; diş sıkma alışkanlığına, diş eti sağlığına ve kaplamanın yapıldığı bölgeye göre değişir. Ayrıntılar için e.max kaplama sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kaplamanın altındaki diş çürür mü?
Kaplama dişi tamamen korumaz. Kaplamanın kenar bölgesinde plak birikirse alttaki dişte çürük gelişebilir. Bu nedenle kaplamalı dişlerin de doğal dişler gibi fırçalanması ve diş ipiyle temizlenmesi önerilir.
Kaplamanın rengi zamanla değişir mi?
Seramik kaplamalar çay, kahve gibi içeceklerden doğal dişler kadar etkilenmez. Ancak kaplamanın kenarında ya da komşu doğal dişlerde renk değişikliği olabilir. Kaplamalar diş beyazlatmadan etkilenmez; beyazlatma düşünüyorsanız bunu kaplama öncesinde diş hekiminizle konuşmanız önerilir.
Kaplama kırılırsa ne yapmalıyım?
Kırılan parçayı saklayın, o bölgeyle çiğnemekten kaçının ve diş hekiminizle iletişime geçin. Kırığın büyüklüğüne göre onarım ya da yenileme seçenekleri muayenede değerlendirilir.
İlgili tedaviler: Zirkonyum diş kaplama · E.max kaplama · Porselen diş kaplama · Lamine diş kaplama
