Yeni bir takma dişe (total protez) alışmak çoğu kişide birkaç gün ile birkaç hafta arasında sürer, ancak bu süre kişiden kişiye değişir. Alt protezde alışma süreci genellikle daha uzundur, çünkü dil ve ağız tabanı protezi daha fazla hareket ettirir. İlk günlerde konuşmada ve yemek yerken zorlanmak, ağızda dolgunluk hissi ya da tükürük artışı sık görülen durumlardır. Bu dönemde protezde vurma, yara ya da belirgin oynama fark ederseniz beklemeden diş hekiminize başvurmanız önerilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Size özel kullanım talimatlarını diş hekiminiz verir.
İlk günlerde neler hissedilebilir?
- Dolgunluk hissi: Ağız, yeni protezi bir süre yabancı bir cisim gibi algılayabilir.
- Tükürük artışı: İlk günlerde tükürük salgısı artabilir. Bu durum çoğu kişide zamanla azalır.
- Konuşmada değişiklik: Bazı sesler net çıkmayabilir.
- Basınç noktaları: Protezin diş etine fazla bastığı yerlerde hassasiyet ya da küçük yaralar oluşabilir.
- Tat algısında değişiklik: Üst protez damağı kapladığı için bazı kişiler yiyeceklerin tadını farklı algılayabilir.
Bu durumların çoğu alışma sürecinin bir parçasıdır. Ancak geçmeyen ağrı, yara ya da şişlik normal kabul edilmemeli ve diş hekiminize gösterilmelidir.
Yemek yemeye nasıl alışılır?
- İlk günlerde yumuşak ve küçük lokmalar halinde yiyeceklerle başlayın.
- Yiyecekleri her iki tarafta birden çiğnemeye çalışın. Bu, protezin dengede kalmasına yardımcı olabilir.
- Ön dişlerle ısırmak protezi yerinden oynatabilir. Başlangıçta yiyecekleri küçük parçalara bölerek yan dişlerle çiğnemek daha kolay olabilir.
- Çok sert ve yapışkan yiyecekleri alışma döneminde sınırlamanız önerilir.
- Sıcak içeceklere dikkat edin. Protez damağı kapladığı için sıcaklığı geç hissedebilirsiniz.
Konuşmaya nasıl alışılır?
Sesli kitap okumak ya da tek başınıza yüksek sesle konuşmak, dil ve dudakların protezle birlikte çalışmasına alışmasına yardımcı olabilir. Zorlandığınız kelimeleri yavaşça tekrar etmek işe yarayabilir. Konuşurken ya da gülerken protez sık sık yerinden oynuyorsa bunu kontrolde belirtin.
Protez yarası ve vurma
Yeni protezlerde ilk haftalarda bazı bölgelerde vurma olması sık karşılaşılan bir durumdur. Diş hekiminiz kontrol randevularında bu bölgeleri düzeltebilir. Protezi evde zımparalamaya ya da kesmeye çalışmamanızı öneririz; bu, protezin uyumunu kalıcı olarak bozabilir. Yara oluştuysa ve ağrı nedeniyle protezi takamıyorsanız, ne yapmanız gerektiğini diş hekiminize danışın.
Gece protezle uyunmalı mı?
Genellikle protezin geceleri çıkarılması ve diş etlerinin dinlendirilmesi önerilir. Ancak ilk günlerde, örneğin çekimden hemen sonra takılan protezlerde, diş hekiminiz farklı bir kullanım önerebilir. Bu konuda diş hekiminizin talimatına uyun. Gece çıkarılan protez kurumaması için su ya da diş hekiminizin önerdiği bir solüsyon içinde saklanabilir.
Takma diş nasıl temizlenir?
- Protezi her yemekten sonra çıkarıp suyla durulayın.
- Günde en az bir kez protez fırçasıyla, lavabonun içine su doldurarak ya da altına havlu sererek fırçalayın. Böylece düşerse kırılma riski azalır.
- Protezi sıcak suyla yıkamayın; şekli bozulabilir.
- Temizleme tabletlerini kullanacaksanız ürün talimatına uyun.
- Protezi çıkardıktan sonra diş etlerinizi, dilinizi ve damağınızı yumuşak bir fırçayla ya da temiz bir bezle temizleyin.
Takma diş yapıştırıcısı kullanılmalı mı?
Yapıştırıcı bazı kişilerde protezin tutuculuğunu artırabilir, ancak her protez için gerekli değildir. Yeni bir protezin sürekli yapıştırıcıya ihtiyaç duyması, uyumla ilgili bir sorun olduğunu gösterebilir. Yapıştırıcı kullanmadan önce diş hekiminize danışmanız önerilir.
Alışma süreci uzarsa ne yapılabilir?
Birkaç haftaya rağmen protez sürekli oynuyor, yemek yemek zorlaşıyor ya da sık yara oluşuyorsa diş hekiminiz protezin uyumunu yeniden değerlendirebilir. Bazı durumlarda proteze astar yapılması, bazı durumlarda ise implantlara tutunan çıtçıtlı protez seçeneği konuşulabilir. Hangi seçeneğin uygun olduğu kemik yapısına ve genel sağlık durumuna bağlıdır. Tüm protez türlerini karşılaştırmak için diş protezi sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Alt takma diş neden daha çok oynar?
Alt çenede protezin oturduğu alan daha dardır ve dil ile ağız tabanı hareket ettikçe protez etkilenir. Bu nedenle alt protezin tutuculuğu genellikle üst protezden daha azdır. Ayrıntılar için total protezler sayfamıza göz atabilirsiniz.
Takma diş ne sıklıkla kontrol ettirilmeli?
Protezin uyumunu korumak için diş hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrole gitmeniz önerilir. Zamanla çene kemiğinde değişiklik olduğu için protez eskisi kadar iyi oturmayabilir.
Takma diş kırılırsa kendim yapıştırabilir miyim?
Evde yapıştırıcılarla onarım protezin şeklini bozabilir ve ağız dokularına zarar verebilir. Kırılan protezi parçalarıyla birlikte diş hekiminize götürmeniz önerilir.
Takma dişle tat almak değişir mi?
Üst protez damağı kapladığı için bazı kişiler ilk dönemde tatları farklı algılayabilir. Bu his çoğu kişide zamanla azalır.
İlgili tedaviler: Total protezler · Çıtçıtlı protez · Diş protezi · İmplant üstü protezler
