Şeffaf plak tedavisinin seyri büyük ölçüde plakların nasıl kullanıldığına bağlıdır. Plaklar genellikle günde 20–22 saat takılacak şekilde planlanır. Bir gün plak takılmadığında dişler kısa sürede eski konumlarına doğru hareket etmeye başlayabilir ve plak yerine tam oturmayabilir. Böyle bir durumda plağı zorlamadan diş hekiminize haber vermeniz önerilir. Aşağıda plak kullanırken sık karşılaşılan hataları ve bunlardan nasıl kaçınılabileceğini derledik.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tedavinize özel talimatlar her zaman diş hekiminizin önerileridir.
1. Plakları önerilen süreden az takmak
En sık karşılaşılan sorun, plakların günün yeterli bölümünde takılmamasıdır. Kısa aralar zamanla birikir; günde birkaç saat eksik kullanım bile dişlerin planlandığı gibi ilerlemesini zorlaştırabilir. Plağı yalnızca yemek yerken, sudan başka bir şey içerken ve dişlerinizi fırçalarken çıkarmanız önerilir.
Bir gün takılmazsa ne olabilir? Dişler kısa sürede eski konumlarına doğru hareket etmeye başlayabilir. Plak taktığınızda sıkıyorsa ya da tam oturmuyorsa zorlamayın. Diş hekiminiz gerekirse bir önceki plağa birkaç gün dönmenizi ya da plan değişikliğini önerebilir. Bu kararı kendi başınıza vermemeniz önemlidir.
2. Plak takılıyken su dışında bir şey içmek
Çay, kahve, meyve suyu ve gazlı içecekler plakla diş arasında kalabilir. Bu durum hem çürük riskini artırabilir hem de plakların renklenmesine neden olabilir. Plaklar takılıyken yalnızca su içmeniz önerilir. Başka bir şey içecekseniz plakları çıkarın, sonrasında ağzınızı çalkalayıp mümkünse dişlerinizi fırçalayarak plakları yeniden takın.
3. Plakları sıcak suyla yıkamak
Sıcak su plağın şeklini bozabilir. Şekli bozulan plak dişlere doğru kuvvet uygulayamayabilir. Plakları ılık ya da soğuk suyla, yumuşak bir fırçayla temizleyin. Diş macunu bazı plakların yüzeyini çizebilir; hangi temizleme yöntemini kullanacağınızı diş hekiminize sorabilirsiniz.
4. Plakları peçeteye sarmak
Dışarıda yemek yerken peçeteye sarılan plaklar kolayca çöpe gidebilir. Çıkardığınız plakları her zaman kendi kutusunda saklayın. Kutuyu çantanızda taşımayı alışkanlık haline getirmek bu riski azaltır.
5. Kaybolan ya da kırılan plağı bildirmemek
Plak kaybolduğunda ya da çatladığında bir sonraki kontrolü beklemek yerine diş hekiminize haber vermeniz önerilir. Bu süre içinde hangi plağı kullanmanız gerektiğini diş hekiminiz size söyler.
6. Plağı değiştirme zamanını kendi başına öne çekmek
Plaklar genellikle diş hekiminin belirttiği sırayla ve aralıklarla değiştirilir. Bir plağı erken bırakıp sonrakine geçmek dişlerin hazır olmadan zorlanmasına neden olabilir. Değişim takvimine uymanız ve emin olmadığınız durumda sormanız önerilir.
7. Kontrolleri aksatmak
Kontrollerde dişlerin plana uygun ilerleyip ilerlemediği ve ataşmanların yerinde olup olmadığı değerlendirilir. Kontrollerin aksaması küçük sapmaların geç fark edilmesine yol açabilir.
8. Tedavi bitince pekiştirme plağını bırakmak
Tedavi sonunda verilen pekiştirme plağı ya da teli, dişlerin yeni konumunu korumaya yardımcı olur. Pekiştirme düzenli kullanılmazsa dişler zamanla eski konumlarına doğru kayabilir. Kullanım süresini diş hekiminiz belirler.
Seyahatte ve özel günlerde plak kullanımı
- Yanınıza plak kutusu, küçük bir diş fırçası ve macun alın.
- Bir sonraki plağınızı ya da bir önceki plağınızı yedek olarak taşımanın uygun olup olmadığını diş hekiminize sorun.
- Uzun bir yemek ya da davet varsa plakları çıkardığınız süreyi mümkün olduğunca kısa tutmaya çalışın.
Sık sorulan sorular
Plağı unuttum, ertesi gün takınca sıkıyor. Normal mi?
Plak bir süre takılmadığında dişler hafifçe kaymış olabilir ve plak sıkı gelebilir. Plağı zorlamayın. Durumu diş hekiminize bildirin; size nasıl devam etmeniz gerektiğini söyleyecektir.
Plak takılıyken sakız çiğnenir mi?
Plak takılıyken sakız çiğnemek önerilmez. Sakız plağa yapışabilir ve plağın şeklini etkileyebilir.
Plaklar sararırsa ne yapmalıyım?
Renklenme çoğunlukla plak takılıyken renkli içecek tüketilmesinden ya da yetersiz temizlikten kaynaklanır. Plakları düzenli temizleyin ve takılıyken yalnızca su için. Renklenme belirginse diş hekiminize danışabilirsiniz.
Plak takarken konuşmam değişir mi?
İlk günlerde bazı seslerde hafif peltekleşme olabilir. Çoğu kişi kısa sürede alışır. Şikâyet devam ederse kontrolde belirtebilirsiniz.
Plakları gece mi takmalıyım, gündüz mü?
Tedavi plakları genellikle hem gece hem gündüz, toplamda günde 20–22 saat takılacak şekilde planlanır. Tedavi sonrası pekiştirme plağının kullanım düzeni ise farklı olabilir. Her iki durumda da diş hekiminizin talimatlarına uyun.
İlgili tedaviler: Şeffaf plak (Invisalign) · Diş teli tedavisi · Diş teli mi, şeffaf plak mı?
